W programie „Czyste Powietrze” od pewnego czasu obserwujemy jeden powtarzalny problem: wielu właścicieli domów chciałoby zacząć termomodernizację, ale zatrzymuje ich pierwszy krok – koszt audytu energetycznego. Dlatego NFOŚiGW zapowiedział wprowadzenie rozwiązania, które ma odblokować start inwestycji: bon na audyt energetyczny, wypłacany „z góry” i realizowany przez gminy (planowane uruchomienie w I kwartale 2026).
W tym poradniku wyjaśniamy:
- czym jest bon na audyt i jak ma działać,
- jak wygląda proces wnioskowania w „Czystym Powietrzu”,
- co w 2026 może się zmienić,
- jak dobrać rozwiązania grzewcze i termomodernizacyjne (w tym produkty Termofol z listy ZUM).
Czym jest „bon na audyt” i dlaczego w ogóle powstaje?
Bon na audyt energetyczny to planowany mechanizm finansowania audytu przed rozpoczęciem inwestycji – tak, aby beneficjent nie musiał pokrywać kosztu audytu z własnej kieszeni na starcie. Według zapowiedzi ma to być rozwiązanie wdrażane w 2026 i obsługiwane za pośrednictwem gmin.
Po co?
Bo audyt jest realną barierą wejścia – a jednocześnie jest dziś kluczowym dokumentem, który:
- określa zakres termomodernizacji,
- pokazuje, które prace mają największy sens,
- ułatwia prawidłowe ułożenie inwestycji pod wymagania programu i rozliczenie.
NFOŚiGW wprost komunikował, że konieczność finansowania audytu na początku jest przeszkodą dla części wnioskodawców – stąd bon.
Audyt energetyczny w „Czystym Powietrzu” – co już działa, zanim wejdzie bon?
Zanim bon na audyt ruszy formalnie w 2026, warto wiedzieć jedno: już teraz program przewiduje finansowanie audytu, tylko że standardowo odbywa się to poprzez rozliczenie dotacji (a nie „bon” z góry).
Na oficjalnych zasadach programu:
- można uzyskać dofinansowanie audytu (do 100% kosztów netto),
- ale do określonego limitu kwotowego (w materiałach programu pojawia się limit 1200 zł).
W praktyce bon ma zrobić jedną rzecz: przesunąć finansowanie audytu na początek ścieżki, tak aby był łatwo dostępny także dla osób, które nie chcą lub nie mogą „wyłożyć” środków na start.
Najważniejsze zmiany i plany programu „Czyste Powietrze” na 2026
Z komunikatów i zapowiedzi medialnych wynika, że 2026 ma być rokiem wzmocnienia programu w dwóch obszarach:
Bon na audyt energetyczny (z góry)
- uruchomienie w I kwartale 2026,
- realizacja przez gminy,
- cel: obniżenie bariery wejścia.
Lista rekomendowanych / zweryfikowanych wykonawców
- miała wejść wcześniej, ale termin przesunięto na 2026,
- cel: ograniczenie nadużyć i poprawa jakości realizacji.
Co to oznacza dla inwestora?
Najpewniej większy nacisk na:
- kompletność dokumentacji,
- prawidłowy dobór technologii i urządzeń,
- poprawne wykonawstwo.
Dla firm takich jak Termofol to dobra wiadomość – bo rozwiązania elektryczne, energooszczędne i możliwe do udokumentowania „na czysto” idealnie wpisują się w kierunek programu.
Jak wygląda proces wnioskowania Czyste Powietrze? (krok po kroku – poradnik)
Poniżej praktyczna ścieżka działania. To najbezpieczniejszy, najczęściej stosowany model:
Krok 1 — sprawdź, czy kwalifikujesz się do programu
- rodzaj budynku: dom jednorodzinny / wydzielony lokal mieszkalny w budynku jednorodzinnym (zależnie od zasad naboru),
- poziom dofinansowania zależy m.in. od dochodów.
Krok 2 — wykonaj audyt energetyczny (lub skorzystaj z bonu – gdy ruszy)
Audyt odpowiada na kluczowe pytania:
- od czego zacząć termomodernizację,
- jakie elementy dają największą redukcję strat,
- jaki system ogrzewania ma sens po modernizacji.
W 2026, gdy bon ruszy, ten krok ma być po prostu łatwiejszy finansowo.
Krok 3 — dobierz zakres prac i urządzenia zgodne z wymaganiami programu
I tu pojawia się najczęstszy błąd: ludzie dobierają urządzenia „na oko”. Tymczasem w „Czystym Powietrzu” liczy się zgodność technologii i dokumentów.
W tym miejscu warto pamiętać o liście ZUM.
Co to jest Lista ZUM – dlaczego to realnie ułatwia dotację?
Lista ZUM (Zielonych Urządzeń i Materiałów) to oficjalna baza urządzeń i materiałów kwalifikujących się do dofinansowania w ramach „Czystego Powietrza”. Została stworzona po to, by inwestor:
- nie kupił produktu, którego nie da się rozliczyć,
- miał jasność, że wybiera rozwiązanie spełniające wymogi energetyczne i środowiskowe.
Najważniejsze z punktu widzenia inwestora:
Jeśli wybierasz produkt z ZUM, zyskujesz:
- pewność kwalifikowalności,
- łatwiejszą ścieżkę dokumentową,
- mniejsze ryzyko odrzucenia lub problemów przy rozliczeniu.
I to jest kluczowy element, który warto podkreślać jasno:
Produkty Termofol, takie jak np. folie grzewcze znajdują się na liście ZUM, co ułatwia dobranie rozwiązań zgodnych z wymaganiami programu i daje większą pewność poprawnego rozliczenia dotacji.
Jak przygotować wniosek do „Czystego Powietrza”? Lista rzeczy, które naprawdę musisz mieć
Żeby uniknąć typowych opóźnień, przygotuj:
- Dane budynku
- adres, rok budowy, powierzchnia, stan obecny.
- Dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością
- właściciel/współwłaściciel.
- Audyt energetyczny
- lub dokumenty zgodne z wymaganiami programu (w zależności od wersji naboru).
- Zakres prac + oferta/wyceny
- konkretne elementy: izolacja, okna/drzwi, instalacja, źródło ciepła.
- Dobór produktów pod dotację
- najlepiej: urządzenia/materiały z listy ZUM (minimalizujesz ryzyko).
Nasze rady – jak wnioskować w programie Czyste Powietrze 2026?
Jeśli miałbym dać jedną twardą rekomendację: nie zaczynaj od doboru urządzeń – zacznij od strat budynku.
Najczęściej najlepszy efekt ekonomiczny daje sekwencja:
- ograniczenie strat (izolacja / stolarka),
- dopiero potem dobór ogrzewania.
Dlaczego to ważne?
Bo po termomodernizacji budynek potrzebuje mniej energii, więc:
- możesz dobrać system mniejszy (tańszy),
- zyskujesz realne oszczędności przez lata.
W termomodernizacji elektrycznej największą przewagą jest to, że system jest:
- precyzyjny,
- łatwy do sterowania,
- czysty instalacyjnie (brak spalin, brak komina),
- świetny dla domów po modernizacji energetycznej.
FAQ Czyste Powietrze – najczęstsze pytania dotyczące programu
Czy bon na audyt już działa?
Na dziś to rozwiązanie zapowiedziane na 2026 (I kwartał), realizowane przez gminy.
Czy audyt jest w ogóle dofinansowany?
Tak – program przewiduje dofinansowanie audytu w określonych limitach (m.in. 1200 zł w materiałach programu).
Co daje lista ZUM?
To dowód zgodności produktu z wymogami kwalifikowalności do dotacji i mniejsze ryzyko problemów z rozliczeniem.
Jak podejść do „Czystego Powietrza” w 2026 mądrze?
Rok 2026 może wyraźnie ułatwić wejście do programu:
- bon na audyt ma zdjąć koszt startowy,
- lista rekomendowanych wykonawców ma poprawić jakość realizacji i bezpieczeństwo beneficjenta.
A jeśli chcesz złożyć wniosek bez nerwów:
- wykonaj audyt (lub skorzystaj z bonu),
- dobierz zakres prac pod realne straty budynku,
- wybieraj rozwiązania z listy ZUM,
- kompletuj dokumenty jak do „kontroli skarbowej” — wtedy program działa tak, jak powinien.
